De oorsprong van de Anvia lamp.

 

 

 

Vanwege het slechte weer tijdens zijn zomervakantie in Italië was Michel Klein gedwongen veel te lezen. Artikelen over oude merken die weer nieuw leven worden ingeblazen hadden zijn speciale interesse zoals Quick, Pantofolo d’Oro, Mini, of Ranja, Exotica en Tjolk.

Tekst loopt door onder de foto.

Omdat hij zelf op zoek was naar een vintage meubelstuk voor in zijn woonkamer stuitte hij tijdens het googelen hiernaar meerdere keren op het merk Anvia; de ‘Algemeene Nederlandsche Verlichtings industrie Almelo’. In de jaren ’50, ’60 en ’70 was Anvia een van de grootste lampenfabrikanten van Nederland naast Philips in Eindhoven en Hala in Zeist. Zelf werkzaam als vertegenwoordiger in de verlichtingsindustrie trok dit direct zijn aandacht.

Hij wilde niet alleen meer weten van de prachtige en vooral zeldzame ontwerpen maar ook de geschiedenis van dit merk leek hem interessant. "Ik was totaal niet bekend met het merk," vertelt Michel, "maar de ontwerpen van ene J.J.M. Hoogervorst vond ik direct opvallend goed. En zoals dat soms gaat, komt op een bepaald moment alles bij elkaar: de revival van oude merken, vintage lampen, mijn opleiding Commerciële Economie aan de HEAO en eigen ervaring in de verlichting bij o.a. Philips."

Tekst loopt door onder de foto.

"Omdat ikzelf altijd werkzaam was in commercie en lichttechniek en het vermarkten van consumenten-elektronica leek het mij een goed plan om nu zelf eens een Nederlands verlichtingsmerk nieuw leven in te blazen. Tot mijn verbijstering kwam ik tot de ontdekking dat het merk Anvia gewoon beschikbaar was, een geweldige kans om hier zelf iets mee te doen."

Onder de indruk van het design wilde Michel Klein toch meer weten over de oorsprong van het merk. De speurtocht bracht hem logischerwijs naar Almelo. Anvia, zo bleek, heeft zijn oorsprong in Berlijn, waar in 1906 de Joodse ondernemer Max Liebert een bronswarenfabriek overneemt en waar ook armaturen worden geproduceerd. Als onder Hitler de Joodse ondernemers gedwongen worden hun bezittingen tegen spotprijzen te verkopen, moet ook Liebert toezien hoe twee van zijn drie fabrieken afgenomen worden. Hij krijgt echter toestemming om één fabriek te verplaatsen. Dat werd dus Almelo in Nederland omdat daar een afnemer van Liebert’s producten woonde. Het is 1933 en tot 1941, het eerste oorlogsjaar ging het goed, maar in 1943 werd Max Liebert en zijn vrouw Käte en zoon Werner door de nazi's gedeporteerd naar het vernietigingskamp Sobibor wat ze niet overleefden. Dochter Ilse was ondergedoken, overleefde de oorlog en bouwde het bedrijf weer op samen met haar man Fritz Kaufmann.

Tekst loopt door onder de foto.

"Een bizar en bijzonder verhaal wat me aangreep," aldus Michel. "Ik kwam er achter dat Fritz Kaufmann in 1952 is overleden. Via via stuit ik op een oud e-mailadres, met daarin ook de naam Kaufmann." Michel stuurde op goed geluk een mail naar dat adres met zijn plannen. Pas drie dagen daarna, ik had er al niets meer van verwacht, krijg ik een enthousiast bericht van de dochter van Ilse Liebert en Fritz Kaufman en later kom ik ook met hun zoon in gesprek. Hij vertelde dat Ilse, zijn moeder, tijdens de doorstart een een ontwerper nodig had en vond hiervoor Jan Hoogervorst uit Haarlem. Ik denk dat Ilse Liebert geen betere ontwerper had kunnen vinden. Jan Hoogervorst kan gezien worden als één van de grootste mid-century ontwerpers van Nederland. Een ambachtsman met een uitmuntend gevoel voor verhoudingen, een strak handschrift en absolute voorkeur voor functioneel design."

Tekst loopt door onder de foto.

Van 1950 tot en met 1960 werd het merk Anvia erg belangrijk in de verlichting industrie en oogstte internationale allure. Michel kwam ook de zoon van Jan Hoogervorst Arjen, woonachtig in Hengelo op het spoor. "Hij vindt het geweldig dat de door zijn vader ontworpen lampen nu weer nieuw leven ingeblazen worden," vertelt Michel. "Arjan wist verder te vertellen dat begin jaren tachtig Anvia bij gebrek aan opvolgers verkocht werd aan een lamellenfabriek in Rijsen, die in 1985 de productie stopzette.

Nu dertig jaar later ziet de ondernemende Michel Klein mede vanwege de toenemende belangstelling voor vintage producten hier weer toekomst in. "Voorlopig heb ik materiaal genoeg. Anvia heeft immers honderden en honderden modellen gemaakt. Momenteel wordt er voor een originele Anvia lamp in Amerika al 4000 dollar betaald. Met een beetje geluk worden mijn Anvia lampen de collectors items van de toekomst,"lacht hij hoopvol. "Bij de productie hou ik me natuurlijk aan het oorspronkelijke ontwerp, echter alleen op kleine maar toch belangrijke punten zoals bijvoorbeeld het draai of scharnierwerk wordt het, omdat daar tegenwoordig betere duurzame materialen voor beschikbaar zijn, verbeterd. Ook zijn de lampen nu voorzien van kwalitatief hoogwaardige LED-verlichting. De lampen worden nu weer opnieuw geproduceerd in de buurt van Almelo. Alsof het zo moest zijn, vond ik juist hier een lichtfabrikant, die ook nog eens zeer bekend bleek met de Anvia productie van de 70’er jaren. Daarbij vind ik het belangrijk om Nederlands erfgoed in Nederland te laten maken."


«